Na styku końca retrogradacji Merkurego i Wenus dotarłam do kresu cierpliwości. I ten kres, gdzie cierpliwość wypływała ze mnie niby gorzkie łzy Jokera, nastąpił około godziny 17.00 w sobotę. Obie planety przystanęły, zapewne zaciekawione moim stanem, zanim pełną parą ruszą do przodu. Jakby postanowiły skumulować wszystko, co najlepsze, niczym w serialach, gdzie mamy streszczenie typu: „W poprzednich odcinkach”.
Numinotyczna ciemność zaległa nad Krakowem świętą ciszą, która wzbudzała we mnie zarówno uczucie przytłoczenia, jak i rodzaj zachwytu. Ciągnęła mnie otchłań. Ta otchłań, którą Jung nazwał „abyss”.
Próbując się wyrwać z intelektualnej mazi, rozpoczęłam z Jerzym dyskusję o tym, że w tym roku jest wyjątkowo ciemno. Musiałam mówić w miarę szybko i interesująco, bo Jerzy wychodził oglądać mecz i rzecz jasna nie przejmował się za bardzo ciemnością. Za chwilę będzie miał zielono, kolorowo i głośno, a czarna rozpacz dopadnie go w nocy lub jutro.
– Zastanawiałeś się może kiedyś, że są tacy, co mają gorzej od nas? Tacy na przykład Norwegowie. U nich to chyba dłużej trwa?
– Właściwie pół roku – ożywił się mój mąż.
– I jak oni sobie z tym radzą? – zapytałam z nadzieją na best practices.
– Nie radzą sobie: wszyscy mają problemy z alkoholem i duży odsetek samobójstw.
– W sumie jak górale, ale oni to przez halny. Jak wieje, to człowiek wariuje.
– Zawsze można znaleźć jakiś powód – stwierdził Jerzy, zajęty chyba czymś innym.
Rzeczywiście. W tym ujęciu nic nas nigdy nie usprawiedliwia. Nawet zegar biologiczny. Gdyby założyć, że żyjemy wbrew prawom natury, to czekałaby nas nawet sprawiedliwa konsekwencja. Jednak ponieważ nie jestem ani borsukiem, ani niedźwiedziem i nie zapadam w zimowy sen, to co bym niby miała robić w przysłowiowej chałupie od października do marca? Spać nie dam rady w nieskończoność, pracować, jak się okazuje, nie powinnam, co mi zatem zostaje?
Czyżby wpatrywanie się w ciemność i szarość w ich różnych odcieniach?
Próbowałam jeszcze przedłużyć obecność męża, zadając mu pytanie, czy uważa, że Inuici chorują na cukrzycę i choroby metaboliczne, skoro jedzą głównie białko i tłuszcz. A potem zostałam sama. Szybko sprawdziłam, że wśród grenlandzkich Inuitów cukrzyca typu 2 stała się poważnym problemem, do czego przyczyniły się między innymi drastyczne zmiany diety oraz występujący u części populacji wariant genu TBC1D4. Więc moja wiedza pochodziła z zamierzchłej przeszłości. Tej przeszłości, kiedy jeszcze cywilizacja nie narobiła wszystkich swoich szkód, które później już tylko nieustannie naprawia dzięki technologicznemu postępowi.
Fryderyk Nietzsche ostrzegał, że „Gdy długo patrzysz w otchłań, otchłań zaczyna patrzeć w ciebie”.
Jednak co to właściwie oznacza? I przede wszystkim w jakim celu co roku zaprojektowano czas, kiedy nic innego nie zostaje?
Piłam herbatę i myślałam: czy to ostatecznie coś złego, że ta ciemność też na mnie patrzy? Każdy patrzy i coś sobie wyobraża. Ciekawe, co wyobraża sobie ciemność?
Bo u mnie jest jak zwykle: najpierw myślę: o rany! Jak beznadziejnie. Za oknem jest nieprzyjaźnie i wieje chłodem, jak na szwedzkich filmach, gdzie krajobraz jest, jaki jest, każdy widzi. Potem patrzę jeszcze trochę i zaczynam się cieszyć, że nie mieszkam w Skandynawii, a przecież mogłabym się nie cieszyć, wiedząc, jakie tam są zarobki i socjal.
Próbuję zaprzyjaźnić się z ciemnością, dopatrując się w niej aksamitnego ciepła, co najczęściej udaje mi się, kiedy patrzę na rozświetlone okna domów. Lubię obserwować ludzi przy stołach, jak siedzą razem albo czytają książki na kanapie. Jednak przede wszystkim ciepło bijące z okien obiecuje jakieś inne możliwości, co prawda ograniczone, jednak istniejące. A jednocześnie widok tych rozświetlonych wnętrz przynosi żałobę za bujnością lata i wczesnej jesieni, tęsknotę za słońcem i jasnością wieczorów, tymi wszystkimi możliwościami, które wcześniej niedoceniane, znikły. I mamy to, co mamy.
Wreszcie ciemność spotyka mnie z moją własną obecnością, odbitą w oknie mojego mieszkania. Widzę siebie i właściwie nie mam do siebie zbytnich zastrzeżeń, bo tutaj ciemność działa na moją korzyść: wysubtelnia rysy i wymazuje zmarszczki.
Umówiłam się z ciemnością, że też mi coś opowie. I po chwili ciszy, przerywanej odgłosami pralki i szumem wody w rurach, usłyszałam coś takiego:
Nikt nie wie, kim jest, póki nie zostanie sam.
Sam w obliczu faktu, że ma tylko siebie.
Ktoś zagubi się w tym momencie,
Ktoś inny ucieknie.
Reszta odkryje, czym jest życie
Bez łatwych złudzeń i jasnych odpowiedzi.
Jam jest Abyss – ta, która nadchodzi
W zimnym śnie, w oddechu, który zostaje na szybie.
Będę trwała aż do wiosny,
Kiedy na chwilę zapomnimy
O rzeczach ostatecznych,
Zaskoczeni słońcem.
Tekst: Magda Skomro